Legaal
Bruikbaarheid van onze analyseresultaten in gerechtelijke procedures
Life-ID voert hoofdzakelijk DNA-analyses uit in opdracht van particulieren.
Die resultaten kunnen aangebracht worden door de partijen om hun vordering te steunen als "gerechtelijke expertise in den minne", een expertise die uitgevoerd werd zonder tussenkomst van het gerecht. In principe kan men elke expertise betwisten, en eisen dat er een tegenexpertise gebeurt. Toch kunnen de partijen hun vordering ondersteunen met alle rechtsmiddelen, en zijn DNA-analyseresultaten die werden bekomen door een particuliere analyseaanvraag in heel veel gevallen erg nuttig en kostenbesparend. Door de analyseresultaten van een particuliere test aan te brengen kan in veel gevallen voorkomen worden dat de rechtbank zelf een DNA-analyse beveelt.
Behalve informatieve testen, die kunnen worden aangevraagd
door de stalen per post naar het laboratorium te
sturen, bieden wij ook de mogelijkheid om te laten
vaststellen dat de analyseresultaten werden bekomen
met het DNA van testpersonen wiens identiteitsgegevens
bij de staalname werden bewezen. In dat geval dienen
de testpersonen zich, op afspraak, in het laboratorium
aan te bieden en geldige identiteitsbewijzen voor
te leggen. Indien de testpersonen niet naar het laboratorium
kunnen komen, kan de staalname en de identiteit van
de testpersonen worden vastgesteld door een gerechtsdeurwaarder,
die de stalen samen met het PV van vaststelling onder
verzegelde omslag aan het laboratorium overmaakt.
DNA-vaderschapstesten kunnen nuttig zijn in procedures
voor de vaststelling of betwisting van het wettelijk
vaderschap. Hierbij kan als één van
vele voorbeelden verwezen worden naar het vonnis
van de rechtbank van eerste aanleg te Mechelen van
14 september 2006 (A.R.nr. 05/379/A - Griffienr.
1928/2006). De DNA-analyse waarnaar wordt verwezen
in dit vonnis werd uitgevoerd door Life-ID. De vordering
werd ontvankelijk en gegrond verklaard. Geen bijkomende
DNA-analyse werd bevolen door het gerecht. Het wettelijk
vaderschap werd vernietigd en de rechtbank beval
de ambtenaar van de burgerlijke stand de achternaam
te wijzigen.
Ook situaties waarbij personen zonder identiteitsbewijzen tegenover de dienst Vreemdelingenzaken willen aantonen dat zij familiebanden hebben met ingezetenen van het land, kunnen met behulp van DNA-bewijs worden opgelost.
Wetgeving: Wettelijk vaderschap en afstamming
Voor de vaststelling van de afstamming en de vorderingen
met betrekking tot de afstamming zijn de artikelen
312 tot 342 van het Burgerlijk Wetboek van toepassing.
Bij de wet van 1 juli 2006, bekendgemaakt in het
Belgisch Staatsblad van 29 december 2006, werden
belangrijke artikels van het burgerlijk wetboek met
betrekking tot het vaststellen van de afstamming
gewijzigd. Onder andere de bepalingen over de betwisting
van de afstamming (voorwaarden, termijnen) werden
gewijzigd.
Klik hier voor een meer gedetailleerd overzicht
van de huidige wettelijke toestand en voor een
wettechnische bespreking van de bedoelde wijziging.
Wetgeving: DNA-analyse
U heeft als burger in Vlaanderen de vrijheid om gebruik te maken van DNA-analyse diensten. Particulieren kunnen zonder toestemming of opdracht van het gerecht en buiten enige gerechtelijke procedure DNA-verwantschapsanalyse en identificatie laten uitvoeren. Dit is niet het gevolg van wetgeving die achterloopt op de feiten, maar het resultaat van rijp beraad.
Onlangs verstrekte het Comité voor Bio-ethiek een advies (advies nr. 37 van 11 november 2006) aan de senaat betreffende de bepaling van de afstamming ingevolge het wetsvoorstel van Nyssens (Wetsvoorstel tot reglementering van het gebruik van genetische analyses voor identificatiedoeleinden inzake afstamming). Wij zijn van mening dat het comité
een heel krachtig en genuanceerd advies heeft verstrekt
waaruit duidelijk blijkt dat het oorspronkelijke wetsvoorstel
helemaal ontoereikend is, en belangrijke ethische
consequenties faalt te appreciëren.
De standpunten van Life-ID
betreffende de uitvoering van afstammingstesten worden
heel mooi verwoord in de onderstaande paragraaf van
het advies.
Andere leden oordelen dat de samenleving ondersteuning
moet bieden bij het nemen van een beslissing tot
uitvoering van afstammingstests. Zij oordelen
dat via campagnes mensen er moeten op attent gemaakt
worden dat een dergelijke test risico’s inhoudt
op sociaal en psychologisch vlak. Ze vinden echter
dat er geen enkele reden is om te beletten dat een
test via
de post gevraagd wordt. Ze pleiten er wel voor dat
er een duidelijke handleiding zou zijn voor gebruik,
...
Het spreekt voor zich dat de bedrijven die afstammingstests
aanbieden, gebonden zijn door de wetgeving
die geldt inzake privacy, geheimhouding, informed
consent, enz. van het land waar ze zich bevinden.
Ook hier zou de overheid haar burgers erop attent
kunnen maken dat wanneer een overeenkomst wordt
afgesloten met een bedrijf in een ander land, daar
mogelijk andere regels gelden die risico’s
inhouden op die punten. Er is echter geen reden
waarom privébedrijven niet onderworpen
kunnen worden aan controle en gestraft in geval
van misbruiken.
Het standpunt van deze leden van het Raadgevend
Comité voor Bio-ethiek volgend, vinden wij
het dus volstrekt onnodig en ethisch niet verantwoord om de analyses door privélaboratoria,
de analyses onder particuliere opdracht, en de anonieme analyseaanvragen wettelijk te verbieden.
De privacy en het belang van
het kind worden beschermd bij wet. De toestemming van de persoon wiens DNA in een staal kan aanwezig zijn is niet altijd wettelijk verplicht (in België). Life-ID onderschrijft
de wetgeving en houdt er zich strikt aan.
Privacy
Enkel wie een analyse aanvraagt bij Life-ID heeft recht op de resultaten. Deze worden aan niemand anders vrijgegeven tenzij de aanvrager daarvoor uitdrukkelijk de toestemming gaf. Wanneer een aanvrager van een analyse wenst dat derde partijen op de hoogte worden gebracht van het resultaat, moet die specificeren welke derde partijen dat zijn.
Wij koppelen geen identiteiten aan DNA-analyseresultaten,
tenzij we daarvoor uitdrukkelijke schriftelijke toestemming
hebben van de betrokken personen. DNA-profielen zijn
bij ons gekend bij staalnummer en worden uit alle
bestanden verwijderd na afhandeling van de opdracht. Noch de persoongegevens van aanvragers en testpersonen,
noch de DNA-profielen worden gebruikt voor andere doeleinden dan het rapporteren van de analyseresultaten aan de aanvrager van de analyse. Er worden geen persoonsgegevens of DNA-profielen doorgegeven aan derden.
Het is aan onze klanten om de verantwoordelijkheid
op te nemen wat betreft de afkomst van stalen en het
beschermen van de resultaten van DNA-analyses.
Daarbij moeten zij in acht nemen dat elke staalname
en analyse moet te verantwoorden zijn zoals beschreven
in de Wet van 8 december 1992 tot bescherming van
de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking
van persoonsgegevens, art. 5:
"Persoonsgegevens
mogen slechts verwerkt worden in één
van de volgende gevallen :
- wanneer de
betrokkene daarvoor zijn ondubbelzinnige toestemming
heeft verleend;
- wanneer de
verwerking noodzakelijk is voor de uitvoering
van een overeenkomst waarbij de betrokkene partij
is of voor de uitvoering van maatregelen die aan
het sluiten van die overeenkomst voorafgaan en
die op verzoek van de betrokkene zijn genomen;
- wanneer de
verwerking noodzakelijk is om een verplichting
na te komen waaraan de verantwoordelijke voor
de verwerking is onderworpen door of krachtens
een wet, een decreet of een ordonnantie;
- wanneer de
verwerking noodzakelijk is ter vrijwaring van
een vitaal belang van de betrokkene;
- wanneer de
verwerking noodzakelijk is voor de vervulling
van een taak van openbaar belang of die deel uitmaakt
van de uitoefening van het openbaar gezag, die
is opgedragen aan de verantwoordelijke voor de
verwerking of aan de derde aan wie de gegevens
worden verstrekt;
- wanneer de
verwerking noodzakelijk is voor de behartiging
van het gerechtvaardigde belang van de verantwoordelijke
voor de verwerking of van de derde aan wie de
gegevens worden verstrekt, mits het belang of
de fundamentele rechten en vrijheden van de betrokkene
die aanspraak maakt op bescherming uit hoofde
van deze wet, niet zwaarder doorwegen".
Toestemming van de testpersonen
Voor verwantschapstesten vragen wij dat de persoon die de analyse aanvraagt en de stalen levert, de toestemming heeft van elke testpersoon of in het geval een minderjarig kind betrokken is, de toestemming van diens wettelijke vertegenwoordiger(s) die handelen in het belang van het kind. De toestemming van de persoon wiens DNA in een staal kan aanwezig zijn is wettelijk niet noodzakelijk in België en Nederland, maar bvb. wel in het Verenigd Koninkrijk. Niemand is verplicht om DNA-stalen af te staan onder omstandigheden waarbij hun identiteitsgegevens worden gecontroleerd, en dergelijke stalen worden door Life-ID niet afgenomen zonder de toestemming van de testpersonen.
Het belang van het kind
Wij aanvaarden ook aanvragen wanneer slechts één van de wettelijke vertegenwoordigers toestemming geeft. Dit is niet strijdig met het belang van het kind (cfr. bovenvernoemd advies van het Raadgevend Comité voor Bio-ethiek).
Medische gegevens
DNA-identificatie is geen diagnostische analyse. Deze gegevens hebben geen enkele betekenis betreffende de gezondheid of uiterlijke kenmerken van de geïdentificeerde persoon.
|
